موصول:
يک پل را در نظر بگيريد، کارش چيست؟بله،بين اين طرف رودخانه وآن طرف رودخانه پيوند واتصال برقرار مي کند.موصول نيز همچون پلي است که ميان دو عبارت پيوند ايجاد مي کند.
موصول اسم معرفه وشناخته شده اي است که بر شخص يا چيزي دلالت مي کند وغالبا براى توضيح اسم معرفه ي قبل از خود مي آيد.
انواع موصول: 1) موصول خاص 2) موصول عام
موصول خاص: موصولي که براي هر شخص يا هرچيز،يک موصول جدا ومخصوص آورده ميشود. اين موصول ها معمولا به معني:
(کسي که-کساني که-که) مي آيد.
موصول هاي خاص :
|
×××× |
مذکـــــر |
مـــؤنـث |
|
مفرد |
الّـذي |
الّتـــي |
|
مثني |
الـلّذانِ - الـلّذَيْنِ |
الـلَّتانِ -الـلّتَيْنِ |
|
جمع |
الّـذينَ |
الـلّاتي |
مثال : 1) أصحاب النّبي الّذينَ شاهَدوا المنظرَ غَضِبوا. ياران پيامبر که منظره را ديدند خشمگين شدند.
2) خَرَجْتُ من البيت الّذي خلفَ المسجدِ. ازخانه اي خارج شدم که پشت مسجد است.
3 ) الّذينَ يَجْتَهِدونَ فَهُم يَنْجَحونَ . کساني که تلاش مي کنند، آن ها موفق مي شوند.
نکته:
1)اسم موصول خاص در وسط جمله معناي (که) ودر اول جمله (کسي که-کساني که) ترجمه مي شود.
2)موصول خاص بايد با فعل جمله ،اسم ها و...که به آن بر مي گردد.مطابقت کند وبراي فعل جمعي که به اسم موصول برمي گردد،
موصول جمع /وبراي فعل يا اسم مثني ، موصول مثني /و براي فعل واسم مفرد ، موصول مفرد آورد وبايد از نظرمذکر ومونث بودن
نيز مطابقت کنند.
موصول عام يا مشترک: موصولي است که براي همه ي صيغه ها به صورت يکنواخت ومشترک بکار مي رود.
موصول عام شامل دو اسم :(مَن :به معني کسي که يا کساني که) و ( ما :به معني چيزي که يا آنچه) مي باشد.
مثال: إحتَرِمْ مَنْ هُوَ أکبَر مِنْکَ. به کسي که از تو بزرگتر است،احترام بگذار.
أنْفِقْ بِـما عِنْدَکَ في سبيلِ الله . آنچه که داري در راه خدا انفاق کن.
نکته :
1)بايد دقت شود که (مَنْ و ما) استفهام و (ما ) منفي با (مَنْ و ما) موصول اشتباه نشود.
2)بعد از اسم هاي موصول جمله اي مي آيد که معناي موصول را کاملتر مي کند که به آن صله ي موصول مي گويند که نقش واعرابي ندارد.
مثال: يا مَنْ اسمُه دواءٌ.
صله موصول
لا ينجحُ الّذي لا يَدْرسُ.
صله موصول
3) موصول عام (مَنْ) غالباً براى انسان وموصول عام (ما) براي غير انسان بکار مي رود.
